Itsik Manger (1901-1969) est né à Czernowitz, alors dans l'empire austro-hongrois et aujourd'hui en Ukraine, et est mort en Israël. Comme beaucoup d'autres écrivains yiddish, il a vécu dans de nombreux européens et comme peu d'autres, il a connu en Israël un succès certain. Son œuvre écrite dans un style simple comprend aussi bien des ouvrages en prose, que de la poésie et des pièces de théâtre.
Son Medresh d'Itsik joue sans concession avec les personnages bibliques en les insérant dans le cadre de la vie juive moderne.
Abraham sermonne Loth
« Loth, il faut que je te dise que – pouah !
Tu te saoules chaque nuit,
Hier tu as donné au « Cerf Doré »
Un spectacle répugnant.
C’est acceptable de Manger, le tailleur,
Mais ça n’est pas convenable pour toi,
Tu as deux filles à élever
Et tu es quelqu’un, touchons du bois, de riche.
Tu as une affaire et des bœufs et des chèvres ;
Fais comme moi et crains Dieu !
Au sujet de chaque non-juif qui boit comme un trou
On dit : saoul comme Loth.
Je comprends qu’on boive un verre une fois
Le vendredi soir à table,
Quand brûlent les lumières sacrées du shabbat
Et que l’on mange la carpe farcie.
Mais ce n’est pas ça que tu fais jour après jour,
Comment cela ne fatiguerait-il pas un homme ?
C’est acceptable de Havrile, le shabbes-goy*,
Mais ce n’est pas convenable pour un juif.
Pense qu’un jour on dira :
Abraham avait
Un parent ivrogne qui était vêtu pauvrement (?),
Ce qui est encore pire que de se convertir.
Et les gens bavardent, écoute-moi donc,
Tu es pourtant père – malheur à moi,
Est-ce que ça ne te préoccupe pas que le marieur s’éloigne
De ton seuil et de ta porte comme d’une chose puante ?
Que même le plus petit tailleur
Ne veuille pas être ton gendre
Et que les mèches de cheveux de tes filles blanchissent
- le vin vaut-il la peine de vivre cela ?
« Loth, il faut que je te dise que – pouah !
Tu te saoules chaque nuit,
Hier tu as donné au « Cerf Doré »
Un spectacle répugnant.
C’est acceptable de Manger, le tailleur,
Mais ça n’est pas convenable pour toi,
Tu as deux filles à élever
Et tu es quelqu’un, touchons du bois, de riche. »
*Non-juif exécutant pour un Juif les travaux que celui-ci ne pouvait pas faire à cause du shabbat.
אַבֿרהם אָבֿינו מוסרט לוטן
«לוט, איך מוז דיר זאָגן ס'איז – פֿע!
דו שיכּורסט אַיעדע נאַכט,
ערשט נעכטן האָסטו אין ‹גאָלדענעם הערש›
אַזאַ װיסטן סקאַנדאַל געמאַכט.
דאָס פּאַסט פֿאַר מאַנגער, דעם שנײַדערוק,
אָבער אָסור נישט פֿאַר דיר,
האָסט צװײ טעכטער מגדל צו זײַן
און ביסט קײנעהאָרע אַ ייִד אַ גבֿיר.
האָסט שאָף און רינדער און ציגנבעק;
פֿאָלג מיך און פֿאָרכט זיך פֿאַר גאָט,
אױף יעדן ערל, װאָס זשליאָקעט זיך אָן,
זאָגט מען שױן׃ שיכּור װי לוט.
כ'פֿאַרשטײ, מען מאַכט אַ כּוסע אַ מאָל
פֿרײַטיק צו נאַכטס בײַם טיש,
װען סע ברענען די הײליקע שבת־ליכט
און מען עסט די געפֿילטע פֿיש.
אָבער נישט װי דו, טאָג־אײַן, טאָג־אױס.
װי װערט דאָס אַ מענטש נישט מיד!
סע פּאַסט פֿאַר האַװרילע, דעם שבת־גױ,
אָבער אָסור נישט פֿאַר קײן ייִד.
באַטראַכט זיך װאָס װעט מען זאָגן אַ מאָל׃
סע האָט אַבֿרהם אָבֿינו געהאַט
אַ קרובֿ אַ שיכּור און װאָס אין דער קאָרט,
װאָס דאָס איז נאָך ערגער פֿון שמד.
און אַז מען שמועסט שױן, הער זשע מיך אױס,
ביסט דאָך אַ טאַטע – װײ איז צו מיר,
צי אַרט דיך נישט, װאָס דער שדכן װײַכט
װי אַן עיפּוש דײַן שװעל און דײַן טיר ?
װאָס אַפֿילו דער מינדסטער שנײַדעריונג
װיל נישט דײַן אײדעם זײַן
און בײַ דײַנע טעכטער זילבערן די צעפּ
– און אַלץ איז כּדאַי צוליב װײַן ?
לוט, איך מוז דיר זאָגן ס'איז – פֿע!
דו שיכּורסט אַיעדע נאַכט,
ערשט נעכטן האָסטו אין ‹גאָלדענעם הערש›
אַזאַ װיסטן סקאַנדאַל געמאַכט.
דאָס פּאַסט פֿאַר מאַנגער, דעם שנײַדערוק,
אָבער אָסור נישט פֿאַר דיר,
האָסט צװײ טעכטער מגדל צו זײַן
און ביסט קײנעהאָרע אַ ייד אַ גבֿיר.»
Texte de la Bibliotheca Augustana
Il existe une version audio ici
